Sportpark Kalverdijkje is het grootste sportpark van Leeuwarden en telt 19 verenigingen, aangevuld met commerciële aanbieders zoals een bowlingcentrum en sportscholen. Sportpark Meinga in Grou is kleinschaliger en biedt ruimte aan voetbal, korfbal en kaatsen. De sportvelden en voorzieningen worden beheerd door BV Sport, maar ondersteuning voor samenwerking tussen de sportaanbieders ontbrak lange tijd.
Meer verbinding tussen verenigingen
Eind 2023 startte de Gemeente Leeuwarden met een driejarige pilot met Marcel de Vries als sportparkmanager. Zijn opdracht was helder: meer sportaanbod buiten piekuren én meer verbinding tussen de verenigingen. Hoe hij dat zou realiseren, mocht hij zelf invullen.
De Vries werkt 16 uur per week als zzp’er voor de sportparken. Daarnaast is hij verenigingsondersteuner voor de Nederlandse handbalbond en zelf lid van Handbalvereniging Cometas op Sportpark Kalverdijkje, waardoor hij zijn weg op het sportpark al een beetje kende.
Om de behoeften, knelpunten en kansen van het sportpark in kaart te brengen, bezocht hij alle verenigingen persoonlijk. “Ik merkte dat de sportverenigingen naast elkaar leefden”, zegt hij. “Ze hadden nauwelijks contact met elkaar en wisten vaak niet eens wie er in andere besturen zaten. Iedere vereniging heeft zijn eigen manier van werken, maar veel uitdagingen zijn vergelijkbaar. Door verbinding te leggen, kunnen clubs van elkaar leren.”
Zichtbaar en benaderbaar
Een groot deel van het werk van De Vries speelt zich af op het sportpark zelf. Vooral op Sportpark Kalverdijkje is hij veel aanwezig. “Sportpark Meinga Grou is kleiner en heeft een dorps karakter”, zegt hij. “Daar kennen mensen elkaar al beter en is minder ondersteuning nodig.” Avonden en weekenden zijn belangrijke momenten voor hem, omdat het sportpark dan tot leven komt. “Door tijdens trainingen en wedstrijden op het sportpark aanwezig te zijn, ben ik zichtbaar en benaderbaar voor verenigingen. En als ik er niet ben, weten mensen me telefonisch te vinden.”
Niet alleen voor verenigingen is De Vries een centraal aanspreekpunt, maar ook voor gemeente, buurtbewoners en welzijnsorganisaties. Wekelijks overlegt hij met beleidsmedewerkers van de gemeente over ontwikkelingen op de sportparken. “Ik vertegenwoordig de belangen van de verenigingen richting de gemeente”, zegt De Vries. “Laatst ging het bijvoorbeeld over parkeerdruk op het sportpark. Door signalen van meerdere verenigingen te bundelen, sta je sterker in gesprekken met de gemeente. Tegelijkertijd is het voor de gemeente prettig om één centraal aanspreekpunt te hebben.”
De sportparkmanager als verbindende schakel
De Vries ziet zichzelf vooral als ‘spin in het web’. Hij brengt verenigingen, maatschappelijke organisaties en de gemeente met elkaar in contact en probeert kansen te signaleren. “Ik heb niet overal direct een oplossing voor, maar weet vaak wel waar verenigingen terecht kunnen”, zegt hij. “Netwerken is een belangrijk onderdeel van mijn functie. Zo blijf ik op de hoogte van wat er speelt en kan ik de juiste personen aan elkaar verbinden.”
Dat leidde al tot concrete samenwerkingen. Zo delen een voetbal- en korfbalvereniging inmiddels een gezamenlijke penningmeester en wordt gewerkt met een overkoepelende vertrouwenspersoon voor het sportpark. “Niet iedere club hoeft zelf alles te organiseren. Door meer samen te werken, kun je kosten besparen en vrijwilligers slimmer inzetten.” Om ontmoeting tussen de verenigingen te stimuleren, organiseert De Vries drie keer per jaar een verenigingscafé. “Daar ontstaan gesprekken die je normaal niet hebt. Dat is vaak het begin van nieuwe samenwerkingen.”
Nieuwe doelgroepen bereiken
Naast verbinding stimuleren, richt De Vries zich op het uitbreiden van het sportaanbod. Daarbij probeert hij vooral kansen te creëren voor nieuwe doelgroepen. Zijn ondernemende houding helpt daarbij: “Niet te lang nadenken, maar doen.” Een van de initiatieven die hij opzette is Sport van de Maand: een boekje dat wordt verspreid onder scholen in de omgeving. Iedere maand staat daarin een andere sport centraal die kinderen gratis kunnen uitproberen. “Kinderen kunnen zo laagdrempelig kennismaken met nieuwe sporten”, zegt hij. “Dat heeft inmiddels zo’n 70 nieuwe jeugdleden opgeleverd bij verschillende verenigingen. Zelfs de bridgeclub trok nieuwe deelnemers door activiteiten te organiseren voor ouders van leerlingen.”
Dat Sportpark Kalverdijkje in een aandachtswijk ligt, ziet De Vries vooral als kans. Via regelingen zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur kunnen ook gezinnen met minder financiële ruimte deelnemen aan sportactiviteiten. Inmiddels sporten ruim 80 jeugdleden via deze regeling op het sportpark. Ook ontstaan nieuwe maatschappelijke initiatieven door verbindingen te leggen tussen sport en welzijn. Zo bracht De Vries jeugdhulporganisatie Amaryllis en kickboksschool M.A. Sports samen voor het programma Boks je Fit, gericht op weerbaarheid en zelfvertrouwen bij vrouwen. “Zo’n idee ontstaat doordat je partijen kent en ze met elkaar verbindt”, zegt hij.
Samen organiseren en kosten besparen
De volgende stap is de oprichting van een coöperatie voor het sportpark. Iedere vereniging vaardigt daarbij een bestuurslid af, wat zorgt voor draagvlak en betrokkenheid. Volgens De Vries biedt een coöperatie zowel organisatorische als financiële voordelen. “Het wordt makkelijker om diensten gezamenlijk te regelen. We stappen bijvoorbeeld over naar één gezamenlijke afvalinzamelaar in plaats van meerdere losse contracten. Dat bespaart kosten én zorgt voor minder verkeer op het sportpark.”
Daarnaast biedt de coöperatie ruimte om kennis te delen en gezamenlijke projecten op te zetten. “Het voordeel is dat verenigingen makkelijker kunnen toetreden en uitstappen bij specifieke projecten. Ook vloeien de inkomsten die we samen genereren op deze manier direct terug naar de verenigingen.”
Op weg naar een open sportpark
Vanuit het ontwikkelkader Leeuwarden-Oost bekijkt de gemeente samen met verenigingen en andere partijen hoe het sportpark zich verder kan ontwikkelen als ontmoetingsplek voor inwoners van de wijk. Daarbij wordt onder meer onderzocht of het sportpark in de toekomst toegankelijker kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door hekken te verwijderen en openbare speel- en beweegplekken toe te voegen.
De pilot met De Vries loopt voorlopig tot eind 2026. Hoe de functie daarna wordt voortgezet, is nog niet duidelijk. “De coöperatie kan straks mogelijk een deel van de financiering overnemen”, zegt De Vries. “Maar volledig zelfstandig opereren, wordt lastig.” Wat al wel duidelijk is: de rol heeft impact. Verenigingen werken meer samen, het sportaanbod groeit en het sportpark ontwikkelt zich tot een plek waar sport en ontmoeting samenkomen.
Succesfactoren van dit praktijkverhaal
- Door eerst alle verenigingen persoonlijk te bezoeken, ontstond inzicht in knelpunten, kansen en gedeelde uitdagingen op het sportpark.
- Door zichtbaar en benaderbaar te zijn tijdens trainingen, wedstrijden en verenigingsactiviteiten ontstaat vertrouwen en laagdrempelig contact met verenigingen.
- De gemeente gaf een duidelijke opdracht, maar liet de invulling vrij. Daardoor kon de sportparkmanager kansen signaleren en snel initiatieven ontwikkelen.
- Verenigingen werken samen op praktische thema’s zoals vertrouwenspersonen, administratie en afvalinzameling, wat kosten bespaart en vrijwilligers ontlast.
- Het organiseren van verenigingscafés stimuleert informeel contact tussen clubs en vormt de basis voor nieuwe samenwerkingen.
