3X3 Unites werd in 2016 opgericht vanuit de overtuiging dat veel jongeren, vooral in stedelijke wijken, over talent en potentie beschikken, maar niet altijd toegang hebben tot kansen, begeleiding of een sterk netwerk. De organisatie gebruikt 3×3 basketbal als middel om jongeren te bereiken en te ondersteunen in hun persoonlijke ontwikkeling.
De keuze voor 3×3 basketbal is bewust. “De sport is laagdrempelig, urban van karakter en spreekt jongeren aan”, zegt initiatiefnemer Mark Schuurman. “Bij 3×3 basketbal is er geen coach die vanaf de zijlijn instructies mag geven. Dit stimuleert de deelnemers om zelf beslissingen en verantwoordelijkheid te nemen. Tegelijkertijd vraagt de sport om samenwerking en communicatie. Allemaal vaardigheden die ook buiten het veld van waarde zijn.” Inmiddels is 3×3 Unites uitgegroeid tot een landelijk netwerk dat actief is in meer dan veertig gemeenten en inmiddels ruim 1.200 jongeren heeft opgeleid tot community leaders (3X3 Leaders), lokale rolmodellen, opleiders of organisatoren.
De Kazerne: een community-hub in Reigersbos
Een van de locaties van 3X3 Unites is De Kazerne in Reigersbos, Amsterdam-Zuidoost. Daar wordt iedere maandag vanuit de samenwerking met Nike een naschoolse basketbalactiviteit aangeboden voor meisjes van ongeveer 9 tot 13 jaar. Na school lopen de deelnemers gezamenlijk naar De Kazerne. Daar krijgen ze eerst iets te eten en drinken, waarna ruimte ontstaat om samen te sporten én met elkaar in gesprek te gaan. De groepen bestaan uit zon’n veertien meiden en sluiten aan bij het programma Parels met een Missie, een maatschappelijke organisatie die zich richt op begeleiding en ontwikkeling van jongeren.
De samenwerking ontstond vanuit een gedeelde ambitie om jongeren sterker in hun schoenen te laten staan. “Bij veel deelnemers spelen onzekerheid, groepsdruk of een negatief zelfbeeld een rol”, zegt Rabiya Ulkü, die de ‘Girls Only’-activiteiten in Amsterdam begeleidt. “Sport draagt bij aan de ontwikkeling van zelfvertrouwen en opent de deur om een oprecht gesprek te hebben. Iets simpels als gooien met een bal kan een zaadje planten om deze meiden te laten zien waartoe zij in staat zijn. Dat zij krachtig genoeg zijn om hun eigen pad te kiezen.” 3×3 basketbal staat centraal, maar soms willen de meiden liever dansen of samen thee drinken. “Ook daar is ruimte voor”, zegt Ulkü. “Het sporten is geen doel op zich, meer een manier om verbinding en vertrouwen te creëren.”
Jongeren als rolmodel voor de volgende generatie
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is de inzet van jongeren uit de lokale community zelf. Jongeren die eerder deelnamen aan activiteiten, groeien regelmatig door naar een rol als opleider, begeleider of organisator. “Daardoor ontstaan herkenbare rolmodellen voor nieuwe deelnemers”, legt Schuurman uit. “Dat verlaagt de drempel om zelf ook actief te worden.”
3X3 Unites investeert sterk in leiderschapsprogramma’s. Via de zogeheten 3X3 Leader Course leren jongeren vaardigheden als samenwerken, organiseren, communiceren en leidinggeven. De cursus combineert in negen weken theorie en praktijk en vormt vaak een opstap naar verdere ontwikkeling. De organisatie begeleidt jongeren daarna via de 3X3 Unites Academy en haar employabilityprogramma ook richting werk en opleiding. Inmiddels werken tientallen oud-deelnemers binnen het netwerk van 3X3 Unites of bij maatschappelijke partners.
Landelijke groei met lokale impact
Sinds de oprichting groeide 3X3 Unites uit tot een landelijke organisatie met een breed netwerk van partners, waaronder gemeenten, scholen, sportorganisaties en maatschappelijke instellingen. Jaarlijks worden meer dan 10.000 activiteiten georganiseerd. De organisatie werkt vanuit een publiek-private samenwerking. Gemeenten investeren omdat sport wordt gekoppeld aan maatschappelijke doelen zoals gezondheid, participatie, talentontwikkeling en sociale cohesie. Daarnaast dragen fondsen en samenwerkingspartners financieel bij.
Tegelijkertijd blijft de kracht lokaal georganiseerd. Iedere community heeft zijn eigen dynamiek en behoeften. “Luisteren naar jongeren staat centraal in de aanpak”, zegt Schuurman. “In plaats van dingen voor jongeren te bedenken, vragen we wat zij zelf in hun wijk willen en welke rol ze zelf kunnen pakken om het te gaan realiseren. Hierdoor voelen jongeren zich gehoord en serieus genomen.”
Impact verder vergroten
Voor de komende jaren ligt de ambitie hoog. 3X3 Unites wil nog meer jongeren opleiden tot 3X3 Leaders en de maatschappelijke impact verder vergroten. Niet alleen door meer basketbalactiviteiten te organiseren, maar vooral door jongeren perspectief, verantwoordelijkheid en een netwerk te bieden.
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Met sport als middel (3×3 basketbal) ontwikkelen jongeren vaardigheden zoals samenwerken, leiderschap, eigenaarschap en communicatie.
- De kracht zit in lokale verbindingen en een veilige omgeving met perspectief waarin jongeren zich gezien voelen.
- Jongeren die zelf deelnemer waren, groeien door tot community leader en mogelijk daarna tot evenement-organisator, communicatieteam-expert of opleider. Ze fungeren vanuit hun kracht en positiviteit als herkenbare rolmodellen.
- Sport is een middel, geen verplichting. Er is ruimte voor andere activiteiten als de groep daar behoefte aan heeft.
- Door samenwerking met gemeenten, scholen en maatschappelijke organisaties ontstaat continuïteit en bereik.
