De DURF Academie Sport is onderdeel van DURF, de Urker invulling van de landelijke aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Onder deze vlag werken de gemeente en maatschappelijke partners samen aan een omgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien.
Het idee voor de DURF Academie Sport ontstond zo’n vijf jaar geleden, toen sportcoach Siemen Lindeboom met de gemeente Urk in gesprek ging over de ambities uit het Sportakkoord. De gemeente wilde sportverenigingen ondersteunen bij het opleiden van nieuw kader. Samen ontwikkelden ze een aanpak om begeleiding te krijgen en ze te stimuleren om een actieve rol binnen hun vereniging te nemen.
Een goede start met praktische handvaten
De DURF Academie Sport richt zich op jongeren van 15 tot en met 27 jaar die al lid zijn van een sportvereniging en zich willen ontwikkelen als trainer. Ze melden zich aan via hun eigen club, die vervolgens contact legt met de academie. “Vaak worden jongeren gevraagd om training te geven, maar krijgen ze daarin weinig begeleiding”, zegt Lindeboom.
De DURF Academie Sport wil daar verandering in brengen door jongeren lokaal op te leiden en tijdens hun ontwikkeling te ondersteunen. “Als startende trainer is het fijn om handvatten te hebben. Dat maakt het makkelijker, leuker en vergroot de kans dat jongeren op de lange termijn betrokken blijven.”
Leren door te doen
Het programma duurt twee jaar. In september 2026 ging het vierde seizoen van start met 15 deelnemers. Zij volgen vier verplichte thema-avonden, waarin verschillende aspecten van het trainersvak aan bod komen. Zo leren ze hoe ze een training opbouwen, jonge kinderen begeleiden en spelers coachen. “Na iedere bijeenkomst krijgen de deelnemers een opdracht mee die ze tijdens hun eigen trainingen toepassen of onderzoeken”, legt Lindeboom uit. “Tijdens de volgende bijeenkomst bespreken we die ervaringen. Zo verbinden we de theorie met de praktijk op het veld.”
Naast de thema-avonden zetten de deelnemers zich gedurende het seizoen 80 tot 100 uur in voor hun vereniging. “Dat komt neer op gemiddeld anderhalf uur per week”, zegt Lindeboom. “De uren worden niet strikt bijgehouden; de jongeren dragen hiervoor zelf verantwoordelijkheid.” Een DURF-coach bezoekt de club twee keer om de jongere tijdens een training te observeren, de voortgang te bespreken en waar nodig aanwijzingen te geven. Iedere deelnemer heeft daarnaast een vast aanspreekpunt binnen de eigen vereniging waar die met vragen terecht kan.
Inzet loont
De gemeente Urk subsidieert het programma vanuit het Sportakkoord. Met dat geld worden de sportcoaches betaald en ontvangen de jongeren een financiële vergoeding voor hun inzet. Ook krijgen ze een trainingspak van DURF, zodat ze herkenbaar zijn op het veld. “De vergoeding biedt jongeren een extra stimulans om zich voor hun vereniging in te zetten, in plaats van te kiezen voor een bijbaantje”, zegt Lindeboom.
Jaarlijks is er plaats voor 15 deelnemers. De belangstelling is inmiddels zo groot dat er soms meer aanmeldingen binnenkomen dan er plekken beschikbaar zijn. De academie selecteert jongeren op basis van hun motivatie en kijkt daarbij ook naar een goede verdeling over de verschillende sportverenigingen.
Niet iedereen maakt de volledige twee jaar vol. Van de 15 jongeren die starten, beginnen er doorgaans zo’n 12 aan het tweede jaar. Sommigen krijgen het te druk, gaan in een andere stad studeren of ontdekken dat het trainersvak toch niet bij hen past. “En dat is niet erg”, zegt Lindeboom. “Dit programma is juist bedoeld om te ontdekken of het wat voor ze is.”
Korte lijnen met sportverenigingen
In het begin kostte het moeite om sportverenigingen bij de academie te betrekken en deelnemers te werven. “Een e-mail aan een secretaris belandde niet altijd snel bij de juiste persoon, en soms kwam er helemaal geen reactie”, zegt Lindeboom. “Inmiddels ken ik veel mensen binnen de verschillende verenigingen en zien zij zelf ook de toegevoegde waarde van het programma. Dat maakt het makkelijker om deelnemers te werven.” Soms melden jongeren zich zelfs rechtstreeks bij Lindeboom. Toch wil de academie dat de aanmelding via de vereniging loopt. “De betrokkenheid van de club is belangrijk voor de begeleiding in de praktijk”, legt Lindeboom uit.
Na het afronden van de opleiding en de certificering is het de bedoeling dat jongeren actief blijven bij hun club. “We stimuleren jongeren om zich langere tijd te verbinden aan een sportvereniging, maar uiteindelijk ligt die verantwoordelijkheid bij de sportverenigingen zelf.”
Aanbod dat aansluit bij de behoeften
Door de jaren heen is de werkwijze van DURF veranderd. Waar de organisatie vroeger soms zelf een interventie bedacht en die vervolgens bij een vereniging neerlegde, onderzoekt ze nu eerst waar behoefte aan is. “Wat ons een goed idee lijkt, is voor andere partijen soms een extra belasting”, zegt Lindeboom. “Vroeger gooiden we soms zomaar iets over de schutting waarvan we dachten dat het een leuke interventie was. Nu beginnen we aan de voorkant met een stukje behoefteonderzoek en uitvraag bij partners. Het aanbod sluit daardoor beter aan.”
De DURF Academie Sport levert winst op voor alle betrokken partijen. Jongeren ontwikkelen zich persoonlijk en doen vaardigheden op die ook later van pas komen, zoals leidinggeven, communiceren en verantwoordelijkheid nemen. Sportverenigingen profiteren van opgeleide trainers die beter voorbereid voor de groep staan, zonder dat zij zelf het volledige opleidingstraject hoeven te organiseren. Ook de buurt profiteert: jongeren krijgen een actieve rol binnen hun vereniging en leveren zo een positieve bijdrage aan hun omgeving.
Begin met draagvlak
Gemeenten die een vergelijkbaar initiatief willen opzetten, adviseert Lindeboom om vanaf het begin draagvlak te creëren bij sportverenigingen, inwoners en de politiek. “Verenigingen moet je vooral overtuigen van de meerwaarde. Het voelt voor hen misschien als extra werk, maar uiteindelijk levert het juist veel op.” Ook politieke steun is belangrijk om financiële middelen veilig te stellen. “Neem iedereen vanaf het begin mee in je plannen. Dat vergroot de kans op succes.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
De academie is het antwoord op de wens van de de gemeente om het kader bij sportverenigingen te versterken én jongeren zinvolle vrijetijdsbesteding te bieden.
- Deelnemers melden zich aan via hun eigen vereniging. Daardoor is de club vanaf het begin betrokken en is er een plek waar jongeren hun vaardigheden kunnen oefenen.
- De gemeente ondersteunt de academie financieel vanuit het Sportakkoord. Die bijdrage maakt het mogelijk om begeleiding te organiseren en jongeren een vergoeding te bieden.
- Een tweejarig traject biedt deelnemers de tijd om ervaring op te doen, vaardigheden te ontwikkelen en te ontdekken of het trainerschap bij hen past.
