Hoe het bij SV Helios begon? “Gewoon, door te doen”, zegt Brok. “Het uitgangspunt was eenvoudig: het gebouw staat er toch, hoe kunnen we het beter benutten?” De eerste concrete kans kwam toen Zorggroep Solis aanklopte met de vraag of Helios een vervolg kon bieden voor een beweegprogramma voor mensen met geheugenproblematiek. Inmiddels gaat het om zestig tot tachtig mensen per jaar.
Deze manier van denken zorgde voor meer reuring op het sportpark. Scholen maakten gebruik van de accommodatie, bedrijven vroegen sportieve uitjes aan en stagiaires en vrijwilligers haakten aan. De kantine is nu niet langer alleen voor de derde helft op de zaterdag, maar de hele week gevuld met mensen die willen bewegen, leren of gewoon even onder de mensen zijn.
Samen sporten, bewegen en koken
Alle maatschappelijke activiteiten van Helios kregen een eigen naam: Wijk voor Elkaar. Onder die vlag organiseert de club laagdrempelige programma’s voor wijkbewoners. Samen sporten, bewegen, koken of koffie drinken. Brok ziet wat dat doet met mensen die anders thuis zouden zitten. “Ze krijgen ritme en verantwoordelijkheid. En je ziet ze stap voor stap weer meedoen.”
Soms leidt dat ook tot grote stappen. Via Wijk voor Elkaar hebben inmiddels drie deelnemers hun rijbewijs gehaald, zodat zij zelf maaltijden kunnen bezorgen of anderen kunnen ophalen. Toch gaat het Brok juist niet om de spectaculaire verhalen. “Juist de kleine stapjes. Iemand die zegt: ik hoef niet meer gehaald te worden. Dat is de winst.”
Ook voor de vereniging zelf veranderde er veel. Door de dagelijkse aanwezigheid van mensen is er meer toezicht, minder vandalisme en meer betrokkenheid. “Mensen die vrijwilligerswerk bij het voetbal minder leuk vonden, sluiten wel aan bij Wijk voor Elkaar”, zegt Brok.
Breed netwerk rond de club
Waar Wijk voor Elkaar de activiteiten op de club beschrijft, staat Buurtgeluk voor het bredere netwerk rondom Helios. In dit netwerk werken zorg- en welzijnsorganisaties, scholen en andere lokale partners samen. Elke woensdag is er een overleg waarin professionals, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen concrete situaties bespreken. Wie heeft welke ondersteuning nodig? Wat is een passende volgende stap? Wie kan daarbij helpen?
Het sportpark is daarbij vaak de plek waar iets in beweging komt. Iemand met geheugenproblemen draait mee in de beweeggroep en ontlast zo de mantelzorger. Iemand met mentale problemen die op een wachtlijst staat voor zorg, krijgt toch een vast ritme door deelname aan activiteiten. Zo ontstaat er ruimte voordat zwaardere zorg nodig is.
Helios werkt daarbij vanuit één gedachte: omkijken naar elkaar, met praktische aandacht. “We coachen tijdens het koken of het lopen. We laten voelen dat fouten maken mag. Al maken ze tien fouten, zolang het de elfde keer maar lukt”, zegt Brok.
Maatschappelijke waarde
Uit een maatschappelijke kosten-batenanalyse blijkt dat iedere euro die in Buurtgeluk wordt geïnvesteerd, ongeveer 1,40 euro aan maatschappelijke waarde oplevert (SROI 1,4). Met andere woorden: de investering betaalt zich niet alleen terug, maar levert zelfs extra op door minder zorgkosten, meer participatie en betere gezondheid.
Stichting als fundament
Om alle activiteiten en samenwerkingen goed te kunnen blijven draaien, heeft Helios een aparte stichting opgezet. Die stichting regelt de maatschappelijke activiteiten, werkt samen met partners en heeft eigen inkomsten. Bijvoorbeeld vanuit de gemeente en andere ondersteunende partijen. Tegelijkertijd bespaart de club doordat een deel van het onderhoud in eigen beheer is.
De stichting werkt met een combinatie van betaalde krachten, stagiaires en vrijwilligers. Ook de vereniging profiteert mee: het complex ligt er beter bij en het sportpark is weer een plek waar je de hele dag mensen ziet. “Dat geeft echt energie”, aldus Brok.
Toch is financiële dekking niet vanzelfsprekend. “Ik weet nooit of ik het volgende jaar weer middelen krijg. Structurele ondersteuning is nodig om dit soort initiatieven duurzaam te maken”, bekent ze. “Maar ik geloof zó in wat we hier doen, dat ik sowieso doorga.”
Advies: ga gewoon doen
Steeds vaker komen bestuurders van andere verenigingen op het sportpark kijken hoe Helios het aanpakt. Brok geeft hen meestal hetzelfde mee: kijk om je heen en zie waar je als club van betekenis kunt zijn. “Het kost inspanning, maar het levert ook echt iets op. Al is het maar voor je eigen leden.” Haar belangrijkste advies blijft eenvoudig: “Ga het gewoon doen. Vanuit het doen kun je altijd bijsturen.”
Bij Helios begon het met één simpele keuze: de deuren openzetten en delen wat je hebt. Dat dit kon uitgroeien tot een structureel netwerk, is te danken aan samenwerking, ondersteuning en vertrouwen van partners rondom de club.
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Open je deuren, letterlijk en inhoudelijk. Door het sportpark open te stellen voor de wijk ontstond ruimte voor ontmoeting, beweging en samenwerking. Niet verhuren maar verbinden bleek de sleutel.
- Begin klein en ontdek al doende wat werkt. SV Helios startte zonder uitgewerkt plan, maar met een nieuwsgierige houding. Eén samenwerking groeide uit tot Wijk voor Elkaar en later Buurtgeluk. Kleine stappen bleken voldoende om grote impact te maken.
- Benut de kracht van het lokale netwerk. Structurele samenwerking met gemeente, zorg, welzijn en onderwijs levert meer op dan losse initiatieven. In Buurtgeluk is dat zelfs meetbaar: iedere geïnvesteerde euro levert 1,40 euro aan maatschappelijke waarde op.
- Durf de maatschappelijke rol van je club breder te zien dan sport. SV Helios laat zien dat een vereniging meer kan zijn dan een sportaanbieder: een plek voor ritme, ontmoeting, re-integratie en gezondheid. Door te werken vanuit gewone omgangstaal blijft de club toegankelijk voor mensen die anders buiten beeld raken.
