Atlas werd in 1947 opgericht als korfbalvereniging in Ritthem, een dorp met ongeveer 500 inwoners. Als enige sportvereniging in het dorp kende Atlas jarenlang een stabiele aanwas van leden. Dat veranderde in 2012, toen de enige basisschool in Ritthem haar deuren sloot. Vijf jaar later telde de vereniging nog maar drie jeugdleden. Het bestuur trok aan de bel. “Zonder nieuwe aanwas zou de vereniging langzaam opdrogen”, vertelt bestuurslid Michel Wezemer. “Het was duidelijk dat we iets moesten veranderen.”
Tijd voor actie
Een groep betrokken leden, deels afkomstig uit het bestuur, richtte een projectgroep op om de toekomst van de vereniging veilig te stellen. “We zijn in gesprek gegaan met de gemeente, andere korfbalverenigingen, de korfbalbond en verenigingen binnen Ritthem. Onder leden en buurtbewoners zetten we een enquête uit om de behoeften te peilen”, zegt Wezemer. “Op basis daarvan maakten we een meerjarenplan.”
Door zowel nieuwe jeugdleden aan te trekken als het sportaanbod te verbreden, zou Atlas minder kwetsbaar worden. “Onze leden wilden vooral blijven korfballen”, vertelt Wezemer. “Toch leek het ons verstandig om het sportaanbod uit te breiden, voor het geval het niet zou lukken om voldoende korfballeden aan te trekken. Uit de enquête bleek bovendien dat er behoefte was aan sporten zonder gebondenheid aan vaste teams, wedstrijden en tijden.”
Actief jeugdleden werven
Voor de werving van nieuwe jeugdleden richtte Atlas zich op omliggende dorpen. In Souburg was al een andere korfbalvereniging actief, maar dat bleek geen belemmering. “We zijn juist het gesprek aangegaan”, zegt Wezemer. “Ook zij hadden er belang bij dat wij bleven bestaan, anders zouden er minder competitietegenstanders zijn.”
Atlas startte een samenwerking met één van de vijf basisscholen in Souburg, zoals dat voorheen gebeurde met de basisschool in Ritthem. “We organiseren clinics en sportdagen, zodat kinderen vrijblijvend kennis kunnen maken met korfbal”, vertelt Wezemer. Daarnaast organiseert de vereniging jaarlijks vriendjes- en vriendinnetjestrainingen. Het opstarten van een peutergroep voor 2- tot 5-jarigen bleek ook zeer succesvol.
Om jeugd uit andere dorpen te trekken, koos Atlas bewust voor een duidelijke profilering. “We zijn een kleine vereniging met veel persoonlijke aandacht”, zegt Wezemer. “De focus ligt op recreatief sporten en sociale cohesie, niet zozeer op prestatie. Door helder te zijn over waar de vereniging voor staat, kunnen mensen bewust de keuze maken om zich al dan niet aan te sluiten.”
Focus op ledenbehoud
Naast werving werd ook ledenbehoud een speerpunt. In samenwerking met studenten van de Hogeschool Zeeland ontwikkelde Atlas een aanpak gebaseerd op de Jeugd Participatieladder Sport. Jongeren tussen de 15 en 18 jaar kregen meer inspraak en verantwoordelijkheid binnen de vereniging. “We betrekken hen bij de organisatie van activiteiten, het fluiten van wedstrijden en als assistent-trainers van jeugdteams”, vertelt Wezemer. “Meer verantwoordelijkheid vergroot de betrokkenheid en vermindert uitstroom.” Inmiddels telt Atlas 75 jeugdleden. “De eerste lichting stroomt binnenkort door naar de senioren. Pas als dat lukt, is het voor mij echt geslaagd.”
Uitbreiding van het sportaanbod
Een andere belangrijke pijler van de groei is de uitbreiding van het sportaanbod, waarmee nieuwe doelgroepen zijn aangeboord. In 2018 startte Atlas als eerste vereniging in Zeeland met survivalrunning. De ligging van de accommodatie, vlak bij bos en strand, bleek ideaal. Later volgden ook bootcamp en biljart. De cijfers spreken voor zich: 80 survivalrunleden, 30 bootcampers en 7 biljartleden. “Dat heeft de contributie-inkomsten flink verhoogd en zorgt voor een stabiele financiële basis”, zegt Wezemer. “Maar minstens zo belangrijk: de vereniging bruist weer. Dat maakt Atlas aantrekkelijk.”
Nieuwe uitdagingen
De ontwikkeling tot omnivereniging brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee, met name door de verscheidenheid aan leden. “Individuele sporters hechten minder waarde aan het verenigingsleven”, merkt Wezemer. “Dat maakt integratie lastiger.” Toch blijken de verschillende sporten goed naast elkaar te bestaan. “Bij belangrijke besluiten betrekken we alle subgroepen en zorgen we dat iedereen zich gehoord voelt.”
Ook is ingezet op professionalisering, onder meer door het invoeren van een commissiestructuur. “In het begin werkte dat heel goed”, zegt Wezemer. “Nu de urgentie minder voelbaar is, neemt de inzetbereidheid onder leden af. Als bestuur blijven we daarom het belang van betrokkenheid benadrukken. Het helpt dat het bestuur zich meer op uitvoerende taken kan focussen nu er minder aandacht nodig is voor beleidsmatige plannen.”
Blik op de toekomst
Voor de komende jaren ziet Atlas kansen bij oudere buurtbewoners. “Ritthem vergrijst”, zegt Wezemer. “Daar ligt potentie, mits we het aanbod verder kunnen uitbreiden.” Tegelijkertijd is voorzichtigheid geboden. “Nieuwe initiatieven mogen niet ten koste gaan van het bestaande aanbod. Daarvoor is eerst extra mankracht nodig.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Behoefteonderzoek onder leden, buurtbewoners, gemeente en andere verenigingen als basis voor een breed gedragen toekomstvisie.
- Een meerjarenplan met concrete ontwikkelpunten die stap voor stap worden uitgevoerd.
- Samenwerking met omliggende sportverenigingen in plaats van onderlinge concurrentie.
- Uitbreiding van het sportaanbod, wat leidt tot meer leden, hogere inkomsten en meer reuring op de accommodatie.
