De Prinses Máxima Manege werd opgericht in 1999 en is gevestigd op het terrein van zorgorganisatie Reinaerde. Vanaf het begin had de manege een duidelijke missie: paardrijden toegankelijk maken voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of meervoudige beperking. In de loop der jaren groeide het aanbod en daarmee ook de maatschappelijke rol van de manege. Kinderen, jongeren en volwassenen met en zonder beperking kunnen er terecht voor paardrijlessen, huifbedrijden, paardencoaching, logopedie en oefentherapie te paard. Ook biedt de manege dagbestedingsplekken.
Geen deelnemer is hetzelfde
Nieuwe deelnemers vullen eerst een uitgebreid aanmeldformulier in. Daarna volgt een individuele proefles om het niveau en de ondersteuningsbehoefte in te schatten. “Sommigen volgen individuele lessen, anderen rijden in groepen van maximaal zes deelnemers”, zegt manager Jenneke Nijhof. “Geen deelnemer is hetzelfde. Elk syndroom en elke aandoening uit zich anders, daarom is maatwerk belangrijk.” De manege beschikt over verschillende hulpmiddelen om paardrijden toegankelijk te maken, zoals een tillift, klittenbandzadel, cowboydek en aangepaste teugels.
Bij het samenstellen van de groepen wordt niet gekeken naar de beperking van een ruiter, maar naar het niveau. “Mensen met bijvoorbeeld autisme of een verstandelijke beperking rijden gewoon tussen ruiters zonder beperking”, zegt Nijhof. “Gemengde groepen zorgen voor eenheid binnen de manege.”
Onmisbare inzet van vrijwilligers
Instructeurs die groepen of individuen begeleiden beschikken over een ORUN-diploma en een IPG-kwalificatie (Instructeur Paardrijden Gehandicapten). Zij worden ondersteund door zo’n honderd vrijwilligers die wekelijks helpen met onder meer het opzadelen van paarden en begeleiden van ruiters. “Zonder vrijwilligers zou het financieel niet mogelijk zijn”, zegt Nijhof. “In coronatijd liep het storm met aanmeldingen, daar profiteren we nog steeds van.” Nieuwe vrijwilligers worden geworven via vrijwilligerscentrales en maatschappelijke stages bij scholen. Ook valide ruiters helpen regelmatig een handje mee voor of nadat zij zelf rijden.
Samenwerking met zorginstellingen
Met verschillende zorginstellingen in de regio onderhoudt de manege nauwe contacten. Daardoor weten veel ruiters de weg naar de manege te vinden. Met zorgorganisatie Reinaerde is een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Cliënten vanuit Reinaerde hebben dagbesteding op de manege en helpen dagelijks bij werkzaamheden, zoals het mesten van stallen, het vullen van hooiruiven, paarden naar binnen en buiten brengen en het verzorgen van de dieren. “De begeleiding kijkt vooral naar wat iemand kan en leuk vindt om te doen”, zegt Nijhof. “De één veegt graag het erf, terwijl een ander het liefst helpt bij het borstelen en opzadelen van paarden. Voor iedereen is passend werk te vinden.”
Financiële regelingen, fondsen en donaties
De Prinses Máxima Manege is een stichting en ontvangt geen structurele gemeentelijke subsidie. Deelnemers betalen zelf voor hun lessen, maar kunnen hiervoor soms een vergoeding krijgen via bijvoorbeeld een persoonsgebonden budget (PGB), de Wet langdurige zorg (WLZ) en gemeentelijke regelingen. “Vooral voor kinderen tot 18 jaar zijn er vaak vergoedingsmogelijkheden”, zegt Nijhof. “Voor volwassenen is dat lastiger. Veel ruiters betalen de lessen zelf.” Om deelname voor mensen met beperkte financiële middelen mogelijk te maken, werd het Máxima Fonds opgericht: vrienden doneren een jaarlijkse bijdrage van 15 euro. Daarnaast werft de manege actief fondsen en donaties, onder meer bij organisaties als ParaPaard, Fonds Gehandicaptensport en de Johan Cruyff Foundation. Ook lokale Rotary- en Lionsclubs leveren regelmatig een bijdrage.
Paardrijden met impact
In totaal rijden ongeveer 400 ruiters bij de Prinses Máxima Manege, waarvan zo’n 70% een beperking heeft. “Het is prachtig om te zien wat paardrijden bij deze mensen teweegbrengt”, zegt Nijhof. “De beweging en warmte van het paard helpt mensen met een meervoudige beperking weer ontspannen tijdens het huifbed rijden. Bij deelnemers met bijvoorbeeld autisme, ADHD of psychische klachten werkt het contact met het paard rustgevend. Je ziet deelnemers echt opbloeien nadat ze op de manege zijn geweest.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- De manege richt zich op ruiters met en zonder beperking. Dat zorgt voor een financieel gezondere organisatie en een grotere poule van vrijwilligers.
- Gekwalificeerde instructeurs worden ondersteund door een grote groep vrijwilligers, waardoor het aanbod uitvoerbaar en betaalbaar blijft.
- Lokale zorgpartners verwijzen deelnemers door en versterken de maatschappelijke rol van de manege.
- Dagbesteding ondersteunt de dagelijkse werkzaamheden op de manege, voor deelnemers is het een leuke invulling van hun dag.
- Door gericht fondsen en lokale bedrijven te benaderen die de missie ondersteunen, vergroot de manege haar financiële draagkracht.
