Altis is een atletiekvereniging in Amersfoort met zo’n 1.200 leden, van wie zo’n duizend daadwerkelijk actief zijn: 60% beoefent atletiek, 40% is onderdeel van loop- en wandelgroepen. “Die verschillende trainingsgroepen hadden eerder niets met elkaar, wat zorgde voor verdeeldheid binnen de vereniging”, vertelt bestuurslid Thierry Belt. Hetzelfde geldt voor de verschillende typen leden binnen de atletiek: prestatiegericht tegenover recreatief. “We wilden meer eensgezindheid creëren, verschillende groepen samenbrengen en de gezelligheid vergroten – zonder in te leveren op de kwaliteit van trainingen.”
Meer eenheid
Baanatletiek is een sport met veel verschillende disciplines. Vanaf ongeveer 16 jaar specialiseren leden zich, waardoor veel verschillende trainingsgroepen ontstaan. “Dat vermindert de cohesie binnen de vereniging”, zegt Belt. “Om het onderlinge contact te verbeteren, hebben we een gezamenlijke warming-up ingevoerd. Dat zorgt voor verbinding en vriendschappen.” Ook is het clubhuis van Altis geüpgraded, met onder meer een tafelvoetbaltafel, om het een aantrekkelijke ontmoetingsplek te maken voor jong en oud. “Bij wedstrijden regelen we een bus waarmee leden gezamenlijk kunnen afreizen”, vertelt Belt. “Dat vergroot het teamgevoel. Sporters komen niet meer alleen voor hun eigen onderdeel, maar zijn de hele dag aanwezig om elkaar aan te moedigen.”
Sociale activiteiten bevorderen sfeer
Altis wil meer zijn dan alleen een sportvereniging: een plek waar leden elkaar ontmoeten, ook buiten de trainingen om. Daarom investeert het bestuur bewust in sociale activiteiten. “Vlak na de coronapandemie initieerde een groep fanatieke jongvolwassenen veel activiteiten voor een bestaande vriendengroep binnen de vereniging”, vertelt Belt. Na de pandemie heeft de atletiekcommissie deze lijn omarmd en verder uitgebouwd. Zo is er voor bijna iedere leeftijdsgroep een jaarlijks ludiek trainingsweekend en kunnen prestatiegerichte atleten op trainingsstages in het buitenland. Bij de jongere jeugd heeft dit al langer meer structuur door een ondernemende jeugdactiviteitencommissie. Belt: “Essentieel is wel dat je een aantal enthousiaste kartrekkers hebt, die de schouders eronder zetten en anderen motiveren.”
Stop op leegloop
De toegenomen ledenbinding tackelt ook een ander probleem waar Altis tegenaan liep: de grote uitstroom van 16- tot 18-jarigen. “Jongeren verliezen op die leeftijd motivatie of gaan studeren in een andere stad, waardoor ze hun lidmaatschap opzeggen”, merkt Belt. “Die leegloop heeft effect op de rest van de leden. Zij blijven alleen achter en stoppen ook, waardoor je in een negatieve spiraal terechtkomt en de vereniging steeds verder uitdunt.” Sociale activiteiten, waar leden aan deel kunnen nemen als ze in het weekend bij hun ouders zijn, zorgen dat leden de connectie met de vereniging behouden. En dat vergroot de kans dat zij na hun studie weer terugkeren.
Eerlijke contributiebijdrage voor alle leden
Een nieuw contributiemodel is gebaseerd op het gebruik van de faciliteiten. Zo betalen deelnemers aan een loopgroep minder dan degenen die baanatletiek doen en meer materialen gebruiken. Fanatieke atleten betalen juist iets meer, omdat zij vaker op de baan staan. Leden die tijdelijk elders trainen – bijvoorbeeld door studie – krijgen korting. Belt: “Op deze manier sluit de contributie beter aan op ieders sportgedrag en blijft de drempel om lid te blijven laag.”
Van algemene ledenvergadering naar Altis Festival
De algemene ledenvergadering is omgevormd tot een Altis Festival. Een feestelijke dag vol sport- en spelactiviteiten, waar leden naartoe komen voor hun plezier. Aansluitend vindt de algemene ledenvergadering plaats. De opkomst is geëxplodeerd tot zo’n 300 à 400 aanwezigen, waaronder veel jeugdleden. “De ALV houden we luchtig en kort”, zegt Belt. “De jaarcijfers worden gepresenteerd, maar de nadruk ligt op nieuwe plannen en projecten. Dat biedt meteen de mogelijkheid om vrijwilligers te ronselen.”
In het begin zijn leden persoonlijk benaderd voor vrijwilligersfuncties, maar ook via het Altis Festival melden leden zich aan. “Het lukt steeds beter om voldoende trainers en vrijwilligers te vinden”, vertelt Belt, die spreekt van een domino-effect. “Mensen zijn eerder geneigd een extra taak op te pakken als zij al betrokken zijn – en sporen anderen aan om ook bij te dragen. Zodra er een vacature vrijkomt, zoeken commissieleden in hun eigen netwerk naar gegadigden. Jonge commissieleden slagen er steeds vaker in nieuwe jeugd aan te trekken. Laat je niet ontmoedigen als de eerste stap lastig is, de tweede gaat vaak makkelijker.”
Verbondenheid en trots
Met de hashtag #WijZijnAltis wordt in alle communicatie voor een gevoel van verbinding gezorgd. “Het idee is ontstaan vanuit de vertrouwenscontactpersonen, om uit te stralen dat we er voor elkaar zijn”, vertelt Belt. “Inmiddels wordt de hashtag door iedereen omarmd.” De verbondenheid bij de atletiekvereniging is ook terug te zien op de atletiekbaan: steeds meer leden lopen rond in het oranje-blauwe clubtenue van Altis. Belt: “Bij een indoorwedstrijd in Dortmund kleurde laatst de hele tribune oranje. De eenheid die dat uitstraalt, maakt me trots.”
Monitoren en bijsturen
AV Altis groeit snel en boekt sportieve successen, van nationale medailles tot afvaardigingen op EK’s en WK’s. De uitstroom van leden is verminderd en de binding met de vereniging versterkt. Om dat succes vast te houden, legde de vereniging haar eigen functioneren onder de loep met de Verenigingsmonitor van NOC*NSF, aangevuld met een ledenenquête. Met financiële steun van NOC*NSF en deskundige begeleiding vanuit de gemeente wordt gewerkt aan een verbeterplan volgens de aanpak ‘De gelukkige vereniging’. De focus zal liggen op structurele borging. “Door verschillende commissies te vormen binnen het bestuur wordt het succes minder afhankelijk van individuele vrijwilligers”, aldus Belt. “Zo bouwen we aan een toekomstbestendige vereniging, waarin leden zich met plezier blijven inzetten.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Zorg voor cohesie tussen verschillende trainingsgroepen door bijvoorbeeld een gezamenlijke warming-up te organiseren en samen naar wedstrijden af te reizen.
- Om de uitstroom van jeugdleden tegen te gaan, is het belangrijk om binding met de vereniging te creëren.
- Organiseer sociale activiteiten buiten de trainingen om, zodat bestaande vriendschappen standhouden en nieuwe ontstaan.
- Met een slim en eerlijk contributiemodel, waarbij leden meer betalen naar gebruik van faciliteiten, voorkom je onderlinge spanningen.
- Maak van de ledenvergadering een feestelijke gelegenheid om de opkomst en betrokkenheid te vergroten.
- Gebruik de Sportclubmonitor van NOC*NSF en ledenenquêtes om beter inzicht te creëren in je vereniging.
De foto boven dit artikel is van Harry van ’t Veld.
