In 2021 richtte de gemeente Woerden een werkgroep op om het sportaanbod voor ouderen bekender en overzichtelijker te maken. Lokale sportaanbieders werden benaderd om zich aan te sluiten. “In het begin reageerden sportverenigingen terughoudend”, zegt Carola Deurwaarder van Beweegteam Woerden. “Zij zaten niet te wachten op extra overlegmomenten.”
Een eenmalige vergoeding van 500 euro voor het opzetten van activiteiten voor 55-plus inwoners stimuleerde verenigingen om zich aan te sluiten. “Voorwaarde was dat de vereniging ook onderdeel werd van de werkgroep”, zegt Deurwaarder. “Steeds meer aanbieders haakten aan en zagen het belang van seniorensport en de werkgroep. Toen we merkten dat veel verenigingen de vergoeding niet eens claimden, hebben we deze financiële prikkel na het eerste jaar afgeschaft.” Inmiddels zijn dertig sportaanbieders aangesloten, variërend van walking voetbal en -hockey tot tafeltennis en padel.
Overzicht creëren en bekendheid vergroten
De werkgroep bundelde het lokale sportaanbod in een fysiek boekje. Dit wordt jaarlijks in een oplage van inmiddels 3.500 exemplaren verspreid via onder meer huisartsen, fysiotherapeuten, buurtsportcoaches en verzorgingshuizen. Naast beweegactiviteiten bevat het ook denksporten en creatieve activiteiten zoals muziek en handwerken. “Het boekje geven we ieder jaar bewust in februari uit”, zegt Deurwaarder. “Dat geeft ouderen de tijd om zich te oriënteren op het aanbod, zodat zij zich in het voorjaar kunnen aanmelden.”
Daarnaast verschijnt twee keer per jaar een paginagrote advertentie in de krant en wordt een billboard langs de weg geplaatst met verwijzing naar de website. Ook via-via komen veel deelnemers in aanraking met het activiteitenaanbod. Met een ansichtkaartenactie konden deelnemers kennissen uitnodigen voor een proeftraining. “Een persoonlijke uitnodiging stimuleert om mee te doen”, aldus Deurwaarder.
Vrijblijvend uitproberen
Naast het vergroten van de zichtbaarheid zet de werkgroep in op het verlagen van drempels. Met de Sportproeverij kunnen senioren gratis en vrijblijvend twee proeflessen volgen bij aangesloten aanbieders. “Dit maakt het makkelijker om iets nieuws te proberen”, aldus Deurwaarder. “Daarna melden deelnemers zich makkelijker aan voor structureel beweegaanbod.”
Ouderen die na de proeflessen enthousiast zijn, kunnen een lidmaatschap afsluiten bij de betreffende sportvereniging. Het padelaanbod is de enige uitzondering, dat lidmaatschap loopt via De Derde Helft van het Nationaal Ouderenfonds.
Kleine moeite, grote opbrengst
Het meeste werk zit in het vergroten van de bekendheid van het aanbod. De werkgroep neemt de PR-activiteiten op zich, gefinancierd vanuit het Sportakkoord. “Sportverenigingen hebben daardoor weinig extra lasten”, zegt Deurwaarder. “Zij profiteren juist van extra leden en meer contributie inkomsten. Ook worden faciliteiten beter benut: het seniorenaanbod vindt vaak overdag plaats, wanneer sportaccommodaties anders leegstaan.”
Om begeleiders van sportverenigingen de juiste vaardigheden te laten ontwikkelen, organiseert de werkgroep cursussen over het begeleiden van 55-plussers tijdens het sporten, zoals EHBO voor 55-plus sporters en een verkorte cursus valpreventie.
De sociale winst van samen bewegen
Voor veel ouderen staat niet prestatie, maar gezelligheid centraal. Samen sporten leidt tot nieuwe contacten en helpt eenzaamheid te verminderen. Sportaanbieders spelen hierop in door ruimte te bieden voor ontmoeting, bijvoorbeeld met koffie of gezamenlijke lunches na afloop van activiteiten. “Dat effect werkt door buiten de sport”, zegt Deurwaarder. “Deelnemers die elkaar via sport leren kennen, ondernemen ook daarbuiten samen activiteiten.”
Samenwerking als blijvende opbrengst
De werkgroep komt vier keer per jaar bijeen om de ontwikkelingen te bespreken en nieuwe manieren te bedenken om ouderen te bereiken. Zo worden nu ervaringsvideo’s gemaakt in samenwerking met de lokale omroep RPL Woerden, die als online promotiemateriaal op de eigen websites van de verenigingen kunnen dienen.
De aanpak werpt zijn vruchten af: jaarlijks sluiten ongeveer honderd nieuwe senioren zich aan bij het lokale sportaanbod en inmiddels zijn er zeventien wandelgroepen ontstaan op verschillende niveaus. “Mooie bijvangst is dat sportverenigingen elkaar beter weten te vinden”, stelt Deurwaarder. “Waar voorheen nauwelijks contact was, is nu een lokaal netwerk ontstaan dat gezamenlijk werkt aan één doel: zoveel mogelijk 55-plussers vitaal en sociaal actief houden.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Bundeling van het lokale aanbod in een fysiek boekje, dat op strategische plekken wordt verspreid via zorg- en welzijnsprofessionals.
- Centrale PR-ondersteuning vanuit de werkgroep zorgt voor gerichte communicatie en één duidelijk overzicht van het aanbod.
- Door workshops te organiseren voor sportverenigingen over de begeleiding van sportende 55-plussers, krijgen trainers en begeleiders praktische handvatten.
- Gratis en vrijblijvende proeflessen via de Sportproeverij verlagen de drempel om mee te doen.
- Aandacht voor ontmoeting en sociale binding vergroot betrokkenheid en stimuleert duurzame deelname.
