Gemeente Leiderdorp telt circa 27.000 inwoners, waarvan een aanzienlijk deel 55-plusser is. De oorsprong van Clubhuis De Derde Helft ligt in 2019. Initiatiefnemer Koos Koster, toen bestuurslid bij hockeyvereniging Alecto, werd benaderd door het Nationaal Ouderenfonds om walking hockey voor ouderen op te zetten. Het succes daarvan leidde tot de vraag of het programma De Derde Helft van het Nationaal Ouderenfonds in Leiderdorp kon worden opgezet. Dit programma stimuleert sportverenigingen om hun kantines open te stellen voor ouderenactiviteiten. Welzijnsorganisatie Incluzio en voetbalvereniging RCL sloten zich ook aan, waarmee de basis werd gelegd voor een breed gedragen initiatief.
Breed en flexibel activiteitenaanbod
Het aanbod van Clubhuis De Derde Helft is divers en sluit aan bij verschillende interesses en niveaus: walking hockey, walking voetbal en walking korfbal, wandelgroepen, bewegen op muziek, jeu de boules, (tafel)tennis en culturele activiteiten. Ook is er altijd ruimte voor ontmoeting met koffie en een praatje.
“Het programma wordt samengesteld in overleg met de deelnemers”, zegt Koster. “Als er behoefte ontstaat aan een ander aanbod, proberen we dat te faciliteren.” Nieuwe initiatieven worden ondersteund vanuit het sportakkoord. Met dat budget zijn onder meer korfbalkorven en -ballen aangeschaft en is een jeu-de-boulesbaan aangelegd.
In eerste instantie vonden de activiteiten plaats op woensdagochtend bij voetbalvereniging RCL en op donderdag bij LSC Alecto. Inmiddels heeft ook Tennis- & Padelvereniging De Munnik zich aangesloten. Iedere sportvereniging stelt één ochtend per week gratis de accommodatie beschikbaar tussen 9.00 en 12.00 uur, een moment waarop de kantines normaal gesproken leegstaan.
Laagdrempelig door lage kosten
Laagdrempeligheid vormt een belangrijke pijler van Clubhuis De Derde Helft. Deelname is gratis en vrijblijvend. “Medewerking van sportverenigingen is daarbij essentieel”, aldus Koster. “Als je de accommodaties kosteloos kunt gebruiken, blijven de lasten laag.” Ook de inzet van vrijwilligers zorgt ervoor dat het initiatief betaalbaar blijft. Enkele activiteiten, zoals wandelen en bewegen op muziek, worden begeleid door betaalde trainers. “Dat zijn beperkte kosten, die we kunnen dekken met sponsorinkomsten”, zegt Koster. “Door geen contributie te heffen, besparen we onszelf veel administratieve taken.”
Organisatie en vrijwilligers
Twee jaar geleden heeft Clubhuis De Derde Helft een stichting opgezet. Het bestuur houdt toezicht, faciliteert de organisatie en zorgt voor afstemming met samenwerkingspartners en landelijke organisaties zoals het Nationaal Ouderenfonds. “De uitvoering ligt grotendeels bij vrijwilligers”, zegt Koster. “We proberen hun expertise zoveel mogelijk te benutten. Zo schrijft iemand met een achtergrond in communicatie onze teksten en heeft iemand met ICT-kennis de website gebouwd.”
Voelsprieten in de wijk
Welzijnsorganisatie Incluzio speelt een belangrijke rol in het signaleren en doorverwijzen van deelnemers. “Zij hebben zicht op problemen waar mensen mee kampen en kunnen hen wijzen op ons aanbod,” zegt Koster. “Dat heeft ook geleid tot het opzetten van specifiek aanbod, zoals een gespreksgroep waar verlies en rouw centraal staat.”
De ambitie is om de samenwerking met zorgverleners verder uit te breiden. “Het zou mooi zijn als wijkverplegers en huisartsen mensen nog actiever wijzen op Clubhuis De Derde Helft”, aldus Koster. “Deelnemers werken hier niet alleen aan hun gezondheid, ze zijn ook weer onderdeel van een gemeenschap.”
Van sportinitiatief naar buurthuisfunctie
In zes jaar tijd heeft Clubhuis De Derde Helft zich ontwikkeld tot een vaste ontmoetingsplek voor ouderen in Leiderdorp. “Het initiatief is breed bekend in Leiderdorp en wordt omarmd door inwoners en de lokale politiek”, zegt Koster. “Het voorziet duidelijk in een behoefte: een laagdrempelige plek voor beweging, ontmoeting en onderlinge steun.”
Succesfactoren van dit praktijkvoorbeeld
- Deelname is gratis en vrijblijvend, zonder aanmelding of verplichtingen. Dat verlaagt de drempel en trekt een brede groep 55-plussers.
- Sportverenigingen, welzijnsorganisatie Incluzio en het Nationaal Ouderenfonds werken nauw samen, waardoor kennis, accommodaties en netwerken optimaal worden benut.
- Sportverenigingen stellen hun kantines en velden kosteloos beschikbaar op momenten dat deze normaal leeg staan, wat de kosten laag houdt.
- Activiteiten worden afgestemd op de wensen en behoeften van deelnemers en kunnen eenvoudig worden uitgebreid of aangepast.
- Vrijwilligers dragen bij vanuit hun eigen kennis en ervaring, wat de organisatie versterkt en betrokkenheid vergroot.
