Bevlogen leden bouwen aan maatschappelijk sportaanbod bij Daventria

Daventria bestaat sinds 1906 en is daarmee een van de oudste atletiekverenigingen van Nederland. De vereniging telt ongeveer 650 leden: jeugd, recreanten, wedstrijdatleten en sporters met een beperking. In de afgelopen vijftien jaar heeft de club haar maatschappelijke rol steeds verder ontwikkeld. Dat gebeurde zowel vanuit idealisme als vanuit het besef dat meebewegen met maatschappelijke ontwikkelingen de toekomstbestendigheid van de vereniging vergroot. “Veel initiatieven ontstaan vanuit bevlogenheid van leden zelf”, zegt bestuurslid Elleke Steenbergen. “Binnen de club zijn relatief veel leden met een achtergrond in de zorg. Trainers en atleten raakten met elkaar in gesprek over wat we als vereniging voor verschillende doelgroepen konden betekenen.”

Van losse initiatieven naar structureel aanbod

In eerste instantie ontstonden verschillende losse initiatieven. Later besloot de vereniging deze structureel te maken door een maatschappelijke pijler op te nemen in het verenigingsbeleid. “Dat voorstel hebben we voorgelegd aan de algemene ledenvergadering”, vertelt Steenbergen. “Zo creëerden we draagvlak binnen de hele vereniging.”

Om het maatschappelijk aanbod goed neer te zetten, stelde Daventria een raad van advies aan. Hierin zaten onder meer de wethouder Sport van de gemeente Deventer, de innovatiemanager van zorgverzekeraar Salland, de voorzitter van de raad van bestuur van het Deventer Ziekenhuis en de directeur van Drukwerkdeal, als vertegenwoordiger vanuit het bedrijfsleven. “Deze raad heeft ons jarenlang geadviseerd over de maatschappelijke koers”, vertelt Steenbergen. “Dat was heel waardevol, omdat zij vanuit hun eigen werkveld konden meedenken over de verbinding tussen sport, zorg en samenleving.”

De raad van advies bestond zes jaar en is inmiddels opgeheven. Tegenwoordig vervult de medische commissie van de vereniging een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het maatschappelijke aanbod.

Het maatschappelijk sportaanbod van Daventria bestaat uit verschillende initiatieven:

• Loop je lichter: hardloopgroep voor mensen met psychische klachten, in samenwerking met Dimence GGZ.
• Vrouwenlopen: een groep voor vrouwen die vanwege religieuze of culturele redenen niet in gemengde groepen willen sporten.
• G-sport: atletiektraining voor mensen met een verstandelijke beperking.
• Daventria Vitaal: trainingsgroep voor deelnemers uit GLI-leefstijltrajecten, zowel tijdens als na het traject.

Atletiek als basis voor divers aanbod

Hoewel de groepen onderling van elkaar verschillen, is het uitgangspunt hetzelfde: atletiek staat centraal. “Deelnemers worden bij ons niet gezien als patiënt, maar als atleet”, zegt Steenbergen. “Ze sporten hier niet in een behandelomgeving, maar op een atletiekbaan – midden in het verenigingsleven. Atletiek is een veelzijdige sport waarvan je veel componenten op een speelse manier kunt inzetten. Bewegen voelt daardoor niet als verplichting, maar als leuke activiteit.”

Voor specialistische kennis werkt de vereniging samen met partners uit zorg en welzijn. Trainers kunnen aanvullende cursussen volgen, bijvoorbeeld over het begeleiden van mensen met psychische klachten of oncologische aandoeningen. Ook de verwijzing van deelnemers verloopt vaak via deze partners.

Bouwen op vertrouwen

Volgens Steenbergen ligt de kracht van de maatschappelijke initiatieven vooral in de manier waarop ze ontstaan. Niet vanuit een plan dat het bestuur oplegt, maar vanuit betrokken leden die zelf ideeën aandragen. “We werken op basis van vertrouwen”, zegt ze. “Mensen krijgen de ruimte om vanuit hun passie en persoonlijke drijfveren iets op te zetten, zolang het bijdraagt aan ons gezamenlijke doel: mensen helpen om gezond te bewegen. Doordat leden zelf direct een actieve rol hebben, ontstaan initiatieven die passen bij de draagkracht van de vereniging.”

Nieuwe initiatieven beginnen vaak klein en ontwikkelen zich gaandeweg. “In de beginfase van een initiatief helpt het vooral om mensen te betrekken die energie krijgen van een idee en mee willen bouwen”, zegt Steenbergen. “Geef hen de ruimte om zelf invulling te geven aan hun initiatief en zorg dat zij zich gesteund voelen. Als mensen eigenaarschap ervaren, groeit hun betrokkenheid vanzelf.”

Support vanuit de gemeente

De gemeente Deventer stimuleert verenigingen om een grotere maatschappelijke rol te vervullen. Hiervoor stelt zij subsidie beschikbaar. “Op dit moment hebben we die subsidie niet direct nodig, omdat onze loopbegeleiders vrijwilligers zijn”, zegt Steenbergen. “We sparen het geld voor het moment dat we die ondersteuning mogelijk wel nodig hebben.”

Verenigingsgevoel als kracht

Deelnemers aan het maatschappelijk aanbod betalen 1 euro per training. Hoewel zij geen officieel lid zijn van Daventria, probeert de vereniging hen zoveel mogelijk bij het verenigingsleven te betrekken. “Daardoor voelen zij zich onderdeel van de vereniging”, zegt Steenbergen. “En dat werkt. Veel deelnemers stromen uiteindelijk door naar het reguliere aanbod. Binnen een vereniging vinden mensen iets wat ze elders vaak missen: verbondenheid. Mensen zijn groepsdieren. Juist die combinatie van sport en gemeenschap helpt om gezond gedrag vol te houden.”

Maatschappelijke rol versterken

Daventria kijkt continu naar nieuwe manieren om haar maatschappelijke rol te versterken. “We willen een plek zijn waar zorgprofessionals hun patiënten met vertrouwen naartoe kunnen verwijzen voor ondersteuning bij revalidatie, herstel en het ontwikkelen van gezond gedrag”, zegt Steenbergen. “Daarnaast bieden we professionals zoals leefstijl- en beweegcoaches de mogelijkheid om onze accommodatie te gebruiken om hun trajecten te begeleiden.” Als verbindende schakel tussen sport, zorg en welzijn onderzoekt de vereniging de ontwikkeling van een Leefstijlcafé en mogelijk ook een Leefstijlloket. “Samen met betrokken leden en professionals buiten de vereniging kijken we stap voor stap hoe we deze samenwerking verder kunnen vormgeven.”